پیرامون امتناع تراژدی / نویسنده محمد رضایی راد / منبع: دفتر تاتر

.....سنت عبری و تراژدی هلنی هر دو بر تقدیر استوارند. اما میان تقدیر در هریک از این دو سنت تفاوت ماهوی وجود دارد. تقدیر تراژیک تقدیری کور و مرموز است و از بازی احمقانه و هوس آلود ایزدان ناشی می شود. در حالی که تقدیر عبرانی عادلانه و بر اساس طرح الهی ست که به هر حال خیر انسان را در بردارد.جنگهای قوم یهود خونین اند.اما تراژیک نیستند. زیرا بر وعده ی الهی استوارند. اما جنگهای پلوپونز تراژیک اند. و در پس مرگ و میرها جز اراده ای مرموز و توضیح ناپذیر وجود ندارد. تفاوت این دو نگاه تقدیری بر این نکته استوار است: در یونان فرهنگ در مراکز آگاهی قرار گرفته در حالی که در سنت عبری دین بود که مرکز آگاهی را به خود اختصاص داده بود. از نظر اشتاینر تراژدی یونانی بر آزادی انسان و رویارویی از پیش شکست خورده ی او با تقدیر و امر محتوم استوار است. این حقیقت و تراژدی به معنای فروبستگی همه ی روزنه های رهایی و رستگاری است. اما سنت عبرانی از اساس بر همین رهایی و رستگاری عدالت خداوند و عبادت و تسلیم در برابر مشیت او اتکا دارد. انسان عبرانی با اعتماد به عدالت  یهوه می تواند تقدیر و منطق غریزی طبیعت را دریابد. و به رحمت او امیدوار باشد. بی مناسبت نبود که عبرانیان برای درک طبیعت باید عبادت و دین را ابداع می کردند و کوشش یونانیان برای درک تقدیر به تراژدی و فلسفه ختم می شد. در واقع عدالت زمینی و آسمانی رمز فهم یونانیت و عبرانیت است. ایمان به زندگی پس از مرگ که در کنه عدالت خداوندی نهفته است ذاتا نابود کننده ی تراژدیست. اما همین نکته یعنی کوشش معطوف به رهایی و عدالت مارکسیسم را با سنت عبرانی هم عنان می کند.زیرا برای مارکس هم ضرورت تنها وقتی درک نشود کور است. بنابراین نه تنها زندگی پس از مرگ و رستگاری عبرانی بلکه ایدیولوژی های دیگر نیز که به رهایی انسان استوارند با تراژدی می ستیزند. در واقع تراژدی نه تنها در سنت عبرانی بلکه در سنتهای خلف -سنت مسیحی و تفکر مارکسیستی که برآیند اندیشه ی هلنی و سنت عبرانی بودند نیز نمی توانست رشد یابد. بی جهت نبود که لونا چارسکی یکی از ویژگی های جامعه ی کمونیستی را غیبت درام تراژیک دانسته بود. ...

/ 2 نظر / 53 بازدید
نغمه

سلام!!!!خسته نباشید!نوشتتون زیبا بود!![چشمک] راستی من الان top notch 2Aرو میخونم!!!!!!(چون 1Aبا کلاسای دیگم تداخل داشت)!!!!!!!!![لبخند] دلم خیلی براتون تنگ شده[خداحافظ]